TARİHİ YENİ ANADOLU MADENCİLİK A.Ş. BATTI MI? BATIRILDI MI?
TARİHİ YENİ ANADOLU MADENCİLİK A.Ş. BATTI MI? BATIRILDI MI?
Yeni Çeltek Kömür ve Madencilik A.Ş. 1955 yılında Amasya’nın Merzifon ilçesinde Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin öncülüğünde kurulmuştur. Kurumun kuruluş amacı kamu kurumu niteliğinde olan Şeker Fabrikalarının kömür ihtiyacını karşılamaktır. Yıllara dayanan faaliyetlerini de kamucu bir anlayış ile kamu kurumu niteliğinde sürdürmüştür. Şeker Fabrikalarının özelleştirilmesiyle şirket bu hedeflerinden uzaklaştırılmıştır. Yeni Çeltek Kömür ve Madencilik A.Ş. 2018 yılında Yeni Anadolu Madencilik ve Teknolojileri Sanayi Ticaret A.Ş. ismini almıştır.
Yeni Anadolu Madencilik ve Teknolojileri Sanayi Ticaret A.Ş. web sitesinden duyurduğu haliyle ortaklık yapısı S.S. Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifi %36, Kömür İşletmeleri A.Ş. %34, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) %16, Merzifon Belediyesi %10, Amasya Belediyesi %4 biçimindedir. Halen faaliyette bulunduğu sahalarda işçi ve mühendis toplam olarak; Sorgun Linyit İşletmesinde ortalama 200 işçi, TKİ Konya ili Ilgın işletmesinde ortalama 100 işçi, TKİ Tekirdağ ili Saray işletmesinde ortalama 60 işçi, Tekirdağ Malkara işletmesinde ortalama 50 işçi, TKİ Manisa ili Soma Deniş 1-B Panosunda ortalama 600 işçi, Manisa Soma Işıklar işletmesinde 1361 işçinin istihdam edildiği belirtilmektedir. Bu sahalardan Soma Işıklar sahası hariç diğer sahalarda rödovansçı firmalar faaliyette bulunmaktadır.
Yeni Anadolu Madencilik A.Ş. sadece Soma Işıklar sahasında kendisi üretim yapmaktayken, şirketin TKİ’ye karşı vecibelerini yerine getiremediği gerekçesi ile TKİ yönetimi tarafından 8 Mayıs 2026 Soma Işıklar sahasının Soma Kartal Kömür İşletmeleri’ne devredildiği öğrenilmiştir. Bu devrin sonucunda Soma’da 9 Temmuz 2026 itibariyle sahada çalışmakta olan 1361 işçinin işsiz kalacağı da yine şirket yetkilileri tarafından resmi olarak işçilere tebliğ edilmiştir.
Bu şirketin 2002 yılından sonraki faaliyetleri incelendiğinde; TKİ’nin iştiraki olması nedeniyle TKİ’den ihalesiz olarak devir aldığı kömür sahalarını rödovans yolu ile Anonim Şirketi statüsü olma özelliğini de kullanarak ihalesiz olarak üçüncü şahıslara rödovans yoluyla devrettiği görülmektedir. Bu yöntemle kamu ihale kanununa göre çalışması gereken TKİ Genel Müdürlüğü kamu ihale kanununu hiçe sayarak ihalesiz bir şekilde sahaları istediği kişilere devretmekte ve kamu zararına neden olmaktadır.
Şirketin sadece Soma’daki sahayı devretmekle kalmayacağı, ekonomik nedenlerle tamamen tasfiye edilerek kapatılacağı da kamuoyuna yansıyan bilgiler arasındadır.
Kurulduğu günden itibaren 25 milyon ton kömür üreten, şeker fabrikalarının gelişimine ve ülke kalkınmasına önemli katkılar sağlayan şirketin tasfiye aşamasına gelişi siyasi iktidarın rant odaklı uygulamalarının ve liyakatsiz kadrolarının başarısızlığıdır.
Ülkemiz kaynaklarının heba olmasına, maden emekçilerinin işsiz kalmasına ve yoksulluğa terk edilmesine neden olan rant odaklı özelleştirme politikalarından ve rödovans uygulamalarından bir an önce vazgeçilmeli, derhal kamu kurumlarında liyakat esasına dayanan kamucu politikalara dönülmelidir.
TMMOB Maden Mühendisleri Odası
Yönetim Kurulu
10 Haziran 2026, Ankara