MADEN MÜHENDİSLERİNİN EKONOMİK VE SOSYAL YAŞAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMASI YAYIMLANDI !

Yönetici Özeti

• Mezun olur olmaz ilk bir ay içinde iş bulduğunu belirtenlerin oranı %28,8 olmakla birlikte iş bulması bir yıldan daha fazla süren maden mühendislerinin oranı beşte birdir (%20,5). Halihazırda işsiz olup iş arayan mühendislere ne kadar zamandır iş aradıkları sorulduğunda verilen yanıtların ortalaması 12 aydır. Makine Mühendisleri Odası’nın 2025 tarihli çalışması da mühendislerin yaklaşık %51’inin altı aydan daha uzun süre iş aradıklarını ortaya koymuştur.
• Katılımcıların yaklaşık %60’ı hayatında en az bir kez işsiz kaldığını belirtirken, yeni bir iş bulması bir yıldan fazla sürenlerin oranı da %20’den biraz daha fazladır. İlk bir ay içinde iş bulduğunu söyleyenlerin oranı sadece yaklaşık %12’dir. Dolayısıyla maden mühendislerinin boşta kalma süresinin giderek arttığı görülmektedir.
• Maden mühendislerinin %38’i haftalık olarak 45 saatten daha fazla çalıştığını belirtmektedir ki bu da iş yükünün oldukça fazla olduğunu göstermektedir. Makine Mühendisleri Odası’nın araştırmasında bu oran %28,7’dir. Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın bilgisayar mühendisleri ile yaptığı bir çalışmada 45 saatten fazla çalışanların oranı %26 olarak belirlenmiştir (Bilgisayar Mühendisleri Odası, 2022).
• Mühendislerin iş değiştirme sıklığı da fazladır. Örneğin katılımcıların yaklaşık %16’sı 11 yıl ve daha fazla süredir aynı işte çalıştığını belirtirken 10 yıl ve daha az aynı kurumda çalıştığını belirtenleri oranı yaklaşık %62’dir.
• Katılımcıların yaklaşık %36’sı kendisini alt-orta tabaka içerisinde görmektedir.
• Katılımcıların gelir ortalaması 78 bin civarıdır. Makine Mühendisleri Odası’nın 2025 yılında gerçekleştirdiği araştırmasında da benzer bir sonuç ortaya çıkmıştır. Ayrıca kendi nam ve hesabına çalışan, özel sektörde çalışan, kamuda çalışan ve emekli mühendislerin aylık maaşları birbirlerinden farklıdır. En yüksek gelir kendi hesabına çalışan mühendislerde görülmektedir. Özel sektörde çalışanların maaşları kamuda çalışanlardan biraz daha yüksek olmakla beraber her iki gurubun maaşı da yoksulluk sınırının altındadır. Emekli mühendislerin ise hem maaşları hem de toplam hane gelirleri yoksulluk sınırının altındadır.
• Katılımcılar ekonomik durumlarını orta düzey olarak belirtmektedir.
• Katılımcıların yaklaşık %49’u kendi evine sahiptir. %39’u ise kirada oturmaktadır.
• Halen çalışıp işi ile ilgili gelecek kaygısı duyanların oranı %63 gibi yüksek bir rakam olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın (2022) çalışmasında bu oran %54 olarak ölçülmüştür.
• Katılımcıların sadece %12,5’i bir sendikaya üyedir. Maden Mühendisleri Odası dışında başka bir STK’ya üye olanların oranı yaklaşık %22’dir. Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın çalışmasında sendikaya üye bilgisayar mühendislerinin oranı ise sadece %8’dir.
• Katılımcıların yaklaşık %51’i sık sık ya da ara sıra mobbinge maruz kaldığını belirtmektedir. Mobbinge maruz kalanların yaklaşık %65’i bunun karşısında hiçbir şey yapamadığını belirtmektedir. Makine Mühendisleri Odası’nın 2025 yılında gerçekleştirdiği bir çalışmada da mühendislerin %48,1’i mobbinge uğradığını belirtmiştir. Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın çalışmasına göre bilgisayar mühendislerin yüzde 27’si işyerlerinde mobbing uygulandığını düşünmektedir. Yüzde 34,5’i ise çalışma yaşamlarında en az bir kez mobbinge uğradıklarını belirtmiştir.
• İşyerinde karşılaşılan en büyük zorluk, sırasıyla yetersiz maaş, yönetimle yaşanan problemler ve fazla iş yüküdür. Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın çalışmasında iş yoğunluğu bilgisayar mühendislerinin en çok dile getirdiği sorunlar arasında sıralanmıştır.
• Katılımcıların yaklaşık yarısı çalışma saatlerinin sosyal yaşamlarını olumsuz etkilediğini belirtmektedir.
• Katılımcıların %60’tan fazlası son bir yılda sinema, tiyatro, konser ve spor etkinliğine katılmadığını belirtmiştir.
• Öznel yaşam kalitesi verilerine bakıldığında katılımcıların çoğunun gelecek kaygısı duyduğunu, kendisini güvende hissetmediğini vurgulamaktadır. Makine Mühendisleri Odası’nın 2025 tarihli çalışmasında gelecekten kaygı duyan mühendislerin oranı %94,7 gibi oldukça yüksek bir düzeyde çıkmıştır. Mühendislerin üçte birinden daha fazlası kendisini huzurlu hissetmemekte, beşte biri ise “mesleğimi severek yapıyorum” ifadesine katılmamaktadır.
• Genel olarak mühendislerin işlerini önemli ve anlamlı buldukları, mesleki bir doyum sağladıkları görülmektedir. Yine de katılımcıların yaklaşık %35’i tekrar dünyaya gelse aynı mesleği yapmak istemediğini, %30’u mesleğini başkalarına önermeyeceğini belirtmektedir.