TMMOB Maden Mühendisleri Odası

7. Delme - Patlatma Sempozyumu Başladı.

7. Delme - Patlatma Sempozyumu Başladı.

Odamız ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi tarafından 07-08 Kasım 2013 tarihlerinde Eskişehir‘de düzenlenen 7. Delme - Patlatma Sempozyumu açılış konuşmalarıyla başladı. 350 delegenin katıldığı sempozyum süresince  sektörde yer alan 19 firmanın ürün tanıtımlarının yapılacağı ve teknolojik gelişmelerin sergileneceği standlar ziyaret edilebilecektir.

Oda Başkanımız Mehmet TORUN‘un Sempozyum Açılış Konuşması

1865 yılında Alfred NOBEL‘in dinamiti icat etmesi ve 1866‘da dinamitin patentinin alınmasıyla endüstriyel ve teknik alandaki atılımlar hız kazanmıştır. Özellikle son yıllarda kullanılan anlamda dinamitin bulunması, yapım işlemlerine büyük ivme kazandırmıştır. Kayaçların parçalanması gibi uygulamalar için kullanılan gelişmiş patlayıcılar sonucu devasa işler yapılmaya başlanmıştır. Nitekim; gelişen patlayıcı teknolojilerinin kullanılmasıyla sektörde son yıllarda üretim miktarları önemli ölçüde artmış ve verimlilik sağlanmıştır. Günümüzde maden üretimlerinin, altyapı yatırımlarının ve inşaat sektörünün büyüklüğü göz önüne alındığında, sektörde kullanılan patlayıcı maddelerin hacmi ve önemi daha iyi anlaşılabilmektedir.

Ülkemizin altyapı çalışmalarının ihtiyaçlarını karşılayan agrega ve kırmataş sektörü, son yıllardaki çalışmalara paralel olarak çok hızlı bir gelişme göstermiştir. Agrega sektöründe yıllık üretim, yaklaşık 350 milyon tona ulaşarak toplam maden üretimimizin yaklaşık % 65‘ ine karşılık gelmektedir. En az bu rakam kadar agrega ve taş - mıcır da alt yapı çalışmaları sırasında parçalanmakta ve açığa çıkarılmaktadır. Bu denli üretim artışında patlayıcı sektöründeki gelişmelerin ve bu yeniliklerin sektörde kullanımının payı çok büyüktür. Yine ülkemizde yaklaşık 200.000 ton civarında patlayıcı madde kullanımı sektörün büyüklüğünü göstermesi açısından önemlidir.

Patlayıcı madde sektörünün gelişme eğiliminin hızla artarak devam ettiği dikkate alındığında, yapısal ve mevzuat yönünden sorunlar yaşaması da beklenen bir durumdur. Uzun yıllardır bazı maddelerinin değiştirilerek uygulanan tüzüğün, sektördeki gelişmelere ve günün koşullarına yanıt verememesi sonucu yeni bir mevzuatın oluşturulması kaçınılmaz olmuştur. Mühendislik bilim ve tekniği ışığında, AB mevzuatı ve normlarını da dikkate alan bir Kanunun hazırlanması ve yürürlüğe girmesi tüm sektörün ve ülkemizin yararına olacaktır. Bu anlamda başlatılan mevzuat çalışmalarının olumlu sonuçlanacağına, ülkemizin ve sektörümüzün ihtiyaçlarına yanıt vereceğine inanıyoruz. Bu konuda Maden Mühendisleri Odası olarak gereken katkıyı koyacağımızın bilinmesini isteriz.

Bu kadar büyük ölçekli üretimin sorunlarının başında iş kazaları, işçi sağlığı ve iş güvenliği, genel güvenlik, toz, gürültü, titreşim, verimlilik ve çevresel sorunlar gelmektedir. Ancak, gelişen teknolojilerle söz konusu sorunların çözümü mümkündür. Patlayıcı madde imalatı, taşınması, depolanması ve kullanımı sırasında pek çok çalışanın ölümüne neden olan iş kazalarının önlenmesi de önemli bir görev olarak karşımızda durmaktadır. . Bu konularla ilgili olarak Odamız, bugüne kadar 6 kez Delme-Patlatma sempozyumu düzenleyerek buradan çıkan sonuçları ve talepleri yetkililere iletmiştir.

Sektörde ölümlü ve yaralanmalı kazalar ne yazık ki yaşanmaya devam etmektedir. Bunun pek çok nedeni bulunmaktadır.  Bunların başında; uygun ve yasal olmayan patlayıcı madde kullanımı, maden mühendisi istihdamının yeterli olmayışı, çalışanların eğitimsizliği, mevzuatlardaki eksiklikler, planlama ve denetim noksanlığı gelmektedir.  Bilinçsiz çalışma ve yeterli denetim yapılamaması sonucu; ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarının yanı sıra, kaynak kaybına ve çevreye olumsuz etkilere de yol açılmaktadır. Bu nedenlerle, patlayıcı madde ile ilgili kullanma dahil her türlü işte çalışan kişilerin eğitimi büyük önem taşıdığından Odamızca; Delme-Patlatma Sempozyumlarının yanı sıra, maden mühendislerine yönelik Delme-Patlatma Eğitimleri, Emniyet Genel Müdürlüğünün sınav dönemlerinden önce ateşleyici belgesi almak isteyenlere yönelik eğitimler düzenlenmektedir. Bu eğitimin yasal dayanağa kavuşturulması önemli ve gereklidir.

Üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinin eğitim programlarında, delme - patlatma ve patlayıcı teknolojisindeki yeniliklerin daha fazla yer alması çok önemlidir. Son gelişmelerin de aktarıldığı ders müfredatlarının tüm maden mühendisliği bölümlerinde okutulması ve maden mühendislerinin bu doğrultuda yetiştirilmesi ülkemiz ve sektör için faydalı olacaktır.

Sektörün,  patlayıcı madde depoları yapım ve kullanım izinleri alımında yaşanan ve çözüm bekleyen ciddi sorunları bulunmaktadır. Sektörün yaşadığı sorunların çözümü için acilen çalışma yapılmalıdır. Bu çalışmada sektörün ve Odamızın görüşlerinin alınması ve değerlendirilmesi tüm tarafların yararına olacaktır.

Bu düşüncelerle bazı önerilerimizi sizlerle paylaşmak istiyorum:

-  Patlayıcı projelerinin, uygunluğunun kontrolü açısından Maden Mühendisleri Odasının denetiminden geçirilmesi gereklidir.

- Patlatma işlemlerinin yapıldığı baraj, tünel, metro, yol yapımı vb. gibi tüm işyerlerinde maden mühendisi çalıştırma zorunluluğu getirilmelidir.

- "Tekel dışı bırakılan patlayıcı maddelerle av malzemesi ve benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, satışı, kullanılması, yok edilmesi, denetlenmesi usul ve esaslarına ilişkin tüzük"  günün koşullarına göre yeniden düzenlenmelidir.

- Bu düzenlemede patlayıcı madde kapasite raporunun, aldığı eğitim gereği maden mühendislerince hazırlanması zorunluluğunun yer alması sağlanmalıdır.

- Patlatma işlemleri mutlaka maden mühendisi denetiminde yapılmalıdır. Bu konu mevzuatta yer almalıdır. Patlatma işlemlerinin her aşamasında mühendislik bilim ve tekniğinin uygulanması yaşanacak sorunların çözümünü kolaylaştıracaktır.

- Ateşleyici yetki belgesi sınavına girecek kişiler için, Odamız tarafından düzenlenecek eğitime katılma zorunluluğunun mevzuata konulması ve ‘‘Ateşleyici Yetki Belgesi‘‘ sınavlarının bir protokol çerçevesinde ya da mevzuat değişikliğiyle Odamız ile birlikte yapılması uygun olacaktır. Eğitimlerin Odamız tarafından verilmesi, sektörde yaşanacak iş kazalarının azalmasına katkıda bulunacaktır. Bu konular mevzuatta net olarak belirtilmelidir.

- Patlayıcı madde depolarının denetimlerinde,  işçi sağlığı ve iş güvenliği koşullarının sağlanması için mutlaka maden mühendisinin bulundurulması tüzükte yer almalıdır.

- Her işletmede, iş güvenliği mühendisi olarak konusunda uzman maden mühendislerinin çalıştırılması özellikle iş kazalarının önlenmesi açısından çok önemlidir.

Bu Sempozyumun yukarıda belirtilen sorunların çözümüne yarar sağlayacağı inancıyla, katkı koyan tüm kurum ve kuruluşlara, yürütme kuruluna, bilim kuruluna ve bizzat katılan herkese teşekkür ederim. 

Mehmet TORUN 

Maden Mühendisleri Odası Başkanı

Okunma Sayısı: 825
Yayın Tarihi: 06.11.2013
Fotoğraf Galerisi