24. ULUSLARARASI KÖMÜR KONGRESİ VE SERGİSİ 23 EYLÜL 2026 TARİHİNDE AÇILIŞ KONUŞMASI İLE BAŞLAMIŞTIR.

 

TÜRKİYE 24. ULUSLARARASI KÖMÜR KONGRESİ VE SERGİSİ 23–25 EYLÜL 2026 | ZONGULDAK TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi

TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubemiz tarafından düzenlenen Türkiye 24. Uluslararası Kömür Kongresi ve Sergisi, 23 Eylül 2026 tarihinde Zonguldak Dedeman Otel’de gerçekleştirilen açılış töreniyle başladı.

Türkiye 24. Uluslararası Kömür Kongresi Ve Sergisi Yürütme Kurulu Başkanı Nevzat ÜNLÜ açılış konuşması aşağıdadır;

Sayın Valim, Milletvekillerimiz, Belediye Başkanlarımız, Değerli Akademisyenler, Sanayi Temsilcileri, Uluslararası Katılımcılar ve Kıymetli Misafirler,

Hepinizi; 1978 yılından bu yana iki yılda bir düzenlenen Türkiye 24. Uluslararası Kömür Kongresi’nde, kömürün 200 yıllık tarihsel mirasını taşıyan Karaelmas Diyarı Zonguldak’ta ağırlamaktan büyük bir onur duyuyoruz.

Köklü geçmişiyle sektörün ve akademik dünyanın en kapsamlı bilgi paylaşım platformu olan Kongremiz, bu yıl da yurt içinden ve yurt dışından çok sayıda seçkin bilim insanını, araştırmacıyı ve uzmanı Zonguldak’ta bir araya getirmiştir. Bugün burada sadece bir maden kaynağını değil; enerji politikalarının, teknolojik dönüşümün, iş güvenliğinin ve kalkınmanın merkezinde yer alan stratejik bir değeri konuşmak üzere bir aradayız.

Kongremizin ana teması olan “Kömürün Geleceği”, enerji kaynaklarının dönüşüm sürecinde kömürün nasıl daha verimli, daha temiz ve daha sorumlu bir şekilde değerlendirilebileceğini tartışmak için bizlere güçlü bir zemin sunmaktadır.

Değerli Konuklar,

Günümüzün gelişmiş ekonomileri, bugünkü seviyelerine başta kömür olmak üzere fosil yakıtları tüketerek ulaşmışlardır. Bugün ise iklim değişikliği kaygılarıyla "karbon net sıfır" hedefleri ve kısıtlayıcı politikalar öne çıkarılmaktadır. Ancak küresel istatistikler ve makro veriler, iklim söylemleri ile saha gerçekleri arasında belirgin bir fark olduğunu göstermektedir:

1.     Tüketim Gerçekliği: Yenilenebilir enerji yatırımları hız kazansa da birincil enerji kaynakları içinde kömürün payı korunmakta, küresel tüketim miktarı artmaya devam etmektedir. Kömürde henüz dünya ölçeğinde aşağı yönlü bir ivme oluşmamıştır.
2.     Kapasite Sınırları: Yenilenebilir kaynakların birincil enerji içindeki payı tüm desteklere rağmen ancak %11-12 seviyelerine ulaşabilmiştir. Yenilenebilir enerjinin fosil yakıtların yerini alması onlarca yıllık bir süreç ve devasa ölçek artışları gerektirmektedir. Ayrıca yenilenebilir kaynaklar elektrik üretimine katkı sağlasa da; sanayi, ısı ve hammadde odaklı ihtiyaçları tek başına karşılamada henüz yetersizdir.
3.      Jeopolitik Riskler ve Arz Güvenliği: Bölgesel çatışmalar ve küresel krizler, fosil yakıtların kısa ve orta vadede denklemden çıkarılamayacağını göstermiştir. Bu durum, ülkelerin yerli ve güvenilir kaynaklara sahip olmasının stratejik değerini bir kez daha teyit etmiştir.
4.    Fiyat Ekonomisi: Yeni enerji ve depolama teknolojilerinin ticarileşip ölçeklenmesinin uzun yıllar alacağı görülmektedir. Uluslararası piyasalarda 100 doların çok üzerinde seyreden kömür fiyatları ve elektrik üretim maliyetleri, kömürün ekonomik rasyonalitesini ve ağırlığını koruduğunu belgelemektedir.

Kıymetli Katılımcılar,

Bu küresel tablo içerisinde Türkiye’nin durumuna baktığımızda, öz kaynaklarımızı ekonomiye kazandırmanın bir tercih değil, hayati bir zorunluluk olduğu görülmektedir. Yerin altından çıkarılan her bir ton kömür, dışarıya döviz çıkışını engelleyerek doğrudan ülke ekonomisine katkı sağlar.

Açıkça ifade etmek gerekir ki; doğalgazda %95, petrolde %93, taşkömüründe %99 santral yakıtında ise yakalşık % 43 oranında dışarıya bağımlı bir ülkeyiz.

Bu çerçevede; özellikle 3000 kcal/kg altındaki düşük kalorili yerli linyit rezervlerimizin gazlaştırma ve ileri temiz kömür teknolojileriyle katma değerli ürünlere dönüştürülmesi, kalorisi yüksek kömürlerin üretiminin teşvik edilmesi ve yerli kaynak bazlı üretimin azami seviyeye çıkarılması şarttır.

Değerli Konuklar,

Bizler, ülkemiz yeraltı kaynaklarının kâr hırsıyla talan edilmesini değil; tüm halkımızın yararına ve toplumsal refahı artıracak şekilde üretilmesini savunuyoruz. Doğal kaynaklarımızın bizlere emanet olduğu bilinciyle; ormanlarımızın, suyumuzun ve tarım alanlarımızın tahrip edilmeden, teknolojinin tüm imkânlarıyla üretimin mümkün olduğunu biliyoruz.

"Doğa mı, Enerji mi?" ikilemi söz konusu olduğunda; tavrımız elbette doğal yaşamın ve yöre insanının öncelikleriyle uyumlu olacaktır. Ancak bilimsel ve teknolojik imkânları kullanarak yeraltı kaynaklarımızı; çevreye zarar vermeden üretmek, dışa bağımlılığı azaltmak ve istihdam yaratmak zorundayız. Ne var ki, halkın önceliklerini dikkate almayan ve kural tanımayan bir kısım işverenlerin her koşulda korunacaklarına yönelik beklentilerini sona erdirecek, etkin denetim mekanizmaları kurulmadan bu tartışmaların bitmesi de olanaklı değildir.

Çevreci aktivistleri ve girişimleri saygıyla karşılıyoruz. Keşke bugün tüm ihtiyacımızı yenilenebilir kaynaklardan karşılayabilsek; ancak, yakın ve orta vadede bu olanaklı görünmüyor. Kömür, petrol ve gazla aramızda derin bağlar var. Bunların çevresel zararlarından kurtulmaya çalışırken, aynı zamanda bu kaynaklara bağlı yaşamsal fonksiyonlarımızı sürdürmek zorundayız.

Kıymetli Misafirler,

Sektörümüzden kaynaklanan çevre sorunları, iş kazaları ve ödenmeyen işçi ücretlerinden kaynaklanan ciddi bir toplumsal meşruiyet ve güven sorunu bulunmaktadır.

Kozlu'da 263, Soma'da 301, Armutçuk'ta 103, Amasra'da 43 madencimizi ve Afşin Çöllolar'da hâlâ naaşları toprak altında yatan meslektaşımız Nail Yılmaz ile birlikte 11 maden şehidimizi ve diğerlerini unutmadık. Bu ölümler kader değildir; bilim ve teknik yeterince kullanılsaydı bugün bu insanlar aramızda olurlardı. Madenlerde "sıfır ölüm" hedefi için öncelikle işverenler olmak üzere denetimlerden sorumlu müfettişler, akademisyenler ve sendikacılar dahil olmak üzere herkesi ciddi önlemler alınması için çaba sarfetmeye ve sorumluluk bilinciyle tüm imkanlarını kullanmaya davet ediyorum.

Buradan Teftiş ve Rehberlik görevini yürüten meslektaşlarımıza da seslenmek isterim: Beklentimiz, mevzuat açıklarından yararlanıp sektörü krize sokan tutumlardan vazgeçilmesidir. Büyük toplumsal felaketlere neden olan havalandırma eksikliklerini, patlamayla sonuçlanan sorunları veya yangın risklerini önceden tespit edemeyen bir teftiş sisteminin toplumsal meşruiyeti yoktur.

Aynı şekilde; çalışanların yasal haklarını gasp eden, vergi kaçıran ve SSS Yıldızlar Holding örneğinde olduğu gibi işlettiği madenlerde kamusal zarara ve emek gaspına yol açan tüm anlayışlarla mücadele edilmelidir. Bu madenler derhal kamulaştırılmalı, ruhsatları iptal edilmeli ve emekçilerin alacakları eksiksiz ödenmelidir.

Özelleştirme politikalarının acı bir sonucunu da Soma’da yaşıyoruz. Soma B Termik Santralı, borçlar ve yatırımsızlık nedeniyle çürümeye terk edilmiş ve icradan satışa çıkarılmıştır. Bu durum nedeniyle; Soma Havzası’ndaki 860 milyon tonluk rezerv üretilemez noktaya gelmiştir. Orada çalışan binlerce nitelikli maden emekçisi ve meslektaşımız işlerini kaybetmekle karşı karşıyadır. Soma’nın geleceği bir icra dosyasına sığdırılamaz! Sorumlular kamuoyuna hesap vermeli ve bu kriz bir an önce çözülmelidir.

Özdemir Asaf, "Jüri" isimli şiirinde şöyle der:

"Bütün renkler aynı hızla kirleniyordu, Birinciliği beyaza verdiler."

Şairin ifade ettiği gibi; en masum ve temiz olanın kirliliğin ilk hedefi haline geldiği bir dönemden geçiyoruz. Madencilik sektörü de bu "beyaz" gibi dayatmacı ve denetimsiz sistemlerin gölgesinde kirletilmeye çalışılmaktadır. Hepimiz sektörü bu kirlilikten, liyakatsizlikten ve vurdumduymazlıktan arındırmakla yükümlüyüz.

Değerli Katılımcılar,

Üç gün sürecek kongremiz kapsamında; 100 yerli ve 11 yabancı araştırmacının hazırladığı 43 bildiri sunulacak, uzman akademisyenlerimizce üç özel sunum gerçekleştirilecektir. Ayrıca “Kömürün Akademik Hafızası” söyleşisi ile küresel iklim politikalarından maden facialarının anatomisine kadar kritik konuların tartışılacağı iki önemli panel düzenlenecektir.

Zonguldak’ın tarihsel kimliğiyle örtüşen bu kongrenin, sadece teknik bir buluşma değil; kömür kentlerinin geleceğinin, madencilerin yaşamının ve enerji politikalarının toplumsal etkilerinin ele alındığı bir toplantı olmasını diliyoruz.

Kongremizin gerçekleştirilmesinde emeği geçen tüm yazarlarımıza, hakem kurulumuza, oturum başkanlarımıza, sponsorlarımıza, sergimize katılan firmalarımıza, Yürütme ve Danışma Kurulu üyelerimize, genç meslektaşlarımıza ve öğrencilerimize şükranlarımı sunuyorum.

Enerji geçişinin insana, doğaya ve emeğe saygılı bir kömür madenciliği anlayışıyla mümkün olabileceğini birlikte göstereceğimiz bu yolculukta hepinize başarılar diliyor, sizleri saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim.

Nevzat ÜNLÜ
Kongre Yürütme Kurulu Başkanı
23.09.2026